Müasir insan niyə əvvəlki illərlə müqayisədə daha çox stress yaşayır? – AÇIQLAMA
Son illərdə “yorğunam”, “çox sıxılıram”, “heç nəyə çatmıram” kimi ifadələri daha tez-tez eşidirik. Texnologiya inkişaf etsə də, həyatımız asanlaşsa da, daxili gərginlik azalmır. Əksinə, bir çox insan əvvəlki nəsillərlə müqayisədə özünü daha narahat və təzyiq altında hiss edir. Bəs müasir insan niyə daha çox stress yaşayır?
Psixoloq G.Qədirli bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:
“Psixoloji baxımdan bunun bir neçə əsas səbəbi var. İlk növbədə, informasiya yükü həddindən artıq artıb. İnsan beyni bu qədər sürətli və fasiləsiz məlumat axınına uyğunlaşmaq üçün yaradılmayıb. Sosial şəbəkələr, xəbərlər, bildirişlər beynimizi daim “təhlükə var” rejimində saxlayır. Bu isə xroniki stress yaradır.
İkinci səbəb müqayisə mədəniyyətidir. Keçmişdə insan özünü əsasən yaxın çevrəsi ilə müqayisə edirdi. Bu gün isə sosial media vasitəsilə minlərlə “ideal” həyat görüntüsü ilə üz-üzə qalırıq. Başqalarının uğurları, səyahətləri, münasibətləri şüuraltı olaraq bizdə natamamlıq hissi yaradır. Bu da daxili gərginliyi artırır.
Digər vacib faktor isə qeyri-müəyyənlikdir. Müasir dövrdə iqtisadi dalğalanmalar, iş təhlükəsizliyinin azalması, sürətli həyat tempi insanda sabitlik hissini zəiflədir. İnsan psixikası isə təhlükəsizlik və proqnozlaşdırıla bilənlik üzərində qurulub. Bu zəmin sarsıldıqda stress qaçılmaz olur.
Eyni zamanda, sosial əlaqələr formal olaraq artsa da, emosional yaxınlıq azalıb. İnsan daha çox insanla əlaqədədir, amma daha az dərin bağ qurur. Dəstək sistemi zəiflədikcə stresslə tək mübarizə aparmaq məcburiyyəti yaranır.
Nəhayət, müasir cəmiyyət yüksək performans tələb edir. Hər kəs uğurlu, aktiv, məhsuldar və “ən yaxşı versiya” olmalıdır mesajı ilə yaşayır. Bu da istirahət etməyi belə günah kimi hiss etdirməyə başlayır.
Yəni problem təkcə həyatın çətinləşməsi deyil. Problem tempin sürətlənməsi, müqayisənin artması və daxili sakitlik üçün məkanın daralmasıdır. Ona görə də müasir insanın əsas ehtiyacı daha çox nailiyyət yox, daha çox psixoloji balansdır”.
