Yenilənmə vərəqləri: Valideynlərin yükünü azaltacaq təklif
Söylənilən ki, son illər test topluları və dərs vəsaitləri demək olar ki, hər il yenilənir. Nəşriyyatlar bunu proqram dəyişiklikləri və məzmunun təkmilləşdirilməsi ilə əsaslandırsa da, valideynlər üçün bu vəziyyət əlavə maliyyə yükü yaradır. Elə ailələr var ki, bir övladı üçün alınan kitabdan növbəti il digər övladın da istifadə etməsini planlaşdırır, lakin yeni nəşr və dəyişdirilmiş versiya səbəbindən yenidən vəsait xərcləməli olurlar. Bu isə xüsusilə çoxuşaqlı ailələr üçün ciddi problemə çevrilir. Bəs, test topluları və dərs vəsaitlərinin hər il yenilənməsi nə dərəcədə zəruridir və bu prosesdə valideynlərin maddi yükünü azaltmaq üçün hansı alternativ mexanizmlər tətbiq oluna bilər?
Son zamanlar, təhsil sahəsindəki bir neçə sual həll olunub. Mövzuya əlavə olaraq, Sonxeber.az-la təhsil eksperti Şəmsi Qoca danışdı.
O, açılmasını edərkən qeyd edib ki, nəşriyyatların hər il bütün kitabı yenidən çap etməsi həm kağız israfı, həm də maliyyə yüküdür:
“Ən səmərəli həll yolu “Yenilənmə vərəqləri” sistemidir. Əgər proqramda və ya testlərdə 5-10%-lik bir dəyişiklik varsa, nəşriyyat sadəcə həmin dəyişiklikləri əks etdirən kiçik bir broşür çıxarmalıdır. Beləliklə, valideyn 20-30 manat verib yeni kitab almaq əvəzinə, 1-2 manata həmin əlavəni alıb köhnə vəsaitlə istifadə edə bilər.
Müasir texnologiyalar buna imkan verir. Kitabın üzərinə vurulan vahid bir QR kod vasitəsilə şagirdlər hər il əlavə olunan yeni testləri rəqəmsal formatda əldə edə bilərlər. Bu, kitabın “fiziki ömrünü” uzadır və bir vəsaitin ailədə bir neçə övlad tərəfindən ardıcıl istifadəsinə şərait yaradır.
Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) və ya müvafiq qurumlar tərəfindən vahid rəqəmsal test bankı yaradılmalıdır. Abunəlik sistemi ilə işləyən bu platforma hər il avtomatik yenilənə bilər. Bu, fiziki toplulara olan ehtiyacı və nəşriyyatların hər il “yeni nəşr” adı ilə apardığı kommersiya siyasətini minimuma endirərdi.
Nəşriyyatlara qarşı müəyyən bir ictimai və rəsmi nəzarət mexanizmi qurulmalıdır. Əgər vəsaitin məzmununda 20-30%-dən az dəyişiklik varsa, onun “yeni nəşr” kimi təqdim edilməsinə məhdudiyyət qoyulmalıdır. Eyni zamanda, məktəb daxilində “vəsait mübadiləsi” günlərinin təşkili çoxuşaqlı ailələrin yükünü yüngülləşdirən mənəvi və sosial bir addım olar. Bir pedaqoq olaraq hesab edirəm ki, təhsil biznesə yox, xidmətə söykənməlidir”.
